Warmtepomp met thuisbatterij: hoe werkt de combinatie?
Een warmtepomp en een thuisbatterij kunnen samenwerken om elektriciteit op verschillende momenten van de dag te gebruiken. De warmtepomp zet elektriciteit om in warmte voor je woning, terwijl de thuisbatterij elektriciteit opslaat en later weer beschikbaar maakt.
Vooral in combinatie met zonnepanelen kan dit interessant zijn. Je kunt mogelijk een deel van de opgewekte zonnestroom opslaan en later gebruiken wanneer de warmtepomp of andere apparaten elektriciteit nodig hebben.
Toch maakt een thuisbatterij je woning niet automatisch onafhankelijk van het elektriciteitsnet. De meerwaarde hangt af van je energieverbruik, de batterij, de warmtepomp en de manier waarop de systemen worden aangestuurd.
Hoe werken een warmtepomp en thuisbatterij samen?
Een warmtepomp gebruikt elektriciteit om warmte uit de buitenlucht, bodem of een andere warmtebron naar je woning te brengen. Een thuisbatterij slaat elektriciteit op en levert die later weer aan de elektrische installatie.
Met zonnepanelen kan de energiestroom er bijvoorbeeld zo uitzien:
Zonnepanelen → thuisbatterij → elektriciteitsverbruik in huis
Op een later moment kan de opgeslagen elektriciteit worden gebruikt door de warmtepomp, mits de batterij en installatie daarvoor geschikt zijn.
De batterij verschuift dus vooral het moment waarop elektriciteit beschikbaar is. Ze produceert zelf geen energie en levert geen onbeperkte hoeveelheid stroom.
Wat levert een thuisbatterij op bij een warmtepomp?
De mogelijke meerwaarde zit vooral in het beter afstemmen van opwekking en verbruik.
Een thuisbatterij kan bijvoorbeeld helpen om:
- een deel van de zonnestroom die je niet direct gebruikt later beschikbaar te maken;
- elektriciteit op een ander moment te gebruiken dan waarop je die hebt opgewekt;
- samen met een geschikte regeling verschillende elektrische verbruikers op elkaar af te stemmen;
- bij een dynamisch energiecontract elektriciteit op gunstige momenten op te slaan en later te gebruiken.
Of dit financieel aantrekkelijk is, hangt af van de totale kosten en de manier waarop de batterij wordt gebruikt. Ook omzettingsverliezen, batterijslijtage en de voorwaarden van je energiecontract tellen mee.
Een thuisbatterij lost het verschil tussen zomer en winter niet op
Zonnepanelen leveren in de zomer vaak veel elektriciteit, terwijl de behoefte aan ruimteverwarming dan relatief laag is. In de winter is de warmtevraag meestal groter, terwijl de zonneproductie juist afneemt.
Een gewone thuisbatterij is bedoeld om elektriciteit tijdelijk op te slaan, bijvoorbeeld voor later op dezelfde dag. Ze is doorgaans niet geschikt om grote hoeveelheden zomerse zonnestroom tot de winter te bewaren.
Daarom blijft een warmtepomp in perioden met onvoldoende eigen opwekking afhankelijk van elektriciteit uit het net, tenzij andere energiebronnen of voorzieningen beschikbaar zijn.
Capaciteit én vermogen zijn belangrijk
Bij de keuze voor een thuisbatterij moet je naar twee verschillende eigenschappen kijken.
Capaciteit in kWh
De capaciteit geeft aan hoeveel elektrische energie de batterij kan opslaan. Een grotere capaciteit kan meer energie beschikbaar maken voor later gebruik, maar is niet automatisch de beste keuze.
Vermogen in kW
Het vermogen geeft aan hoeveel elektriciteit de batterij op een bepaald moment kan leveren of opnemen. Dat is belangrijk wanneer meerdere apparaten tegelijkertijd stroom gebruiken.
Een batterij met voldoende capaciteit kan alsnog beperkt zijn als het beschikbare ontlaadvermogen te laag is voor het gewenste gebruik. Bovendien kunnen de omvormer, de elektrische installatie en de regeling beperkingen opleggen.
De juiste combinatie hangt daarom af van zowel de hoeveelheid energie die je wilt verschuiven als het vermogen dat je op bepaalde momenten nodig hebt.
Lees verder: Hoeveel kWh thuisbatterij heb je nodig?.
Warmtepomp, zonnepanelen en thuisbatterij combineren
Met zonnepanelen kan de batterij een deel van de elektriciteit opslaan die je op het moment van productie niet direct nodig hebt.
De warmtepomp kan vervolgens elektriciteit gebruiken wanneer er warmte nodig is. Dat betekent niet dat de warmtepomp altijd volledig vanuit de batterij kan draaien: de beschikbare energie en het vermogen zijn begrensd.
Het is daarom belangrijk om het totale energieprofiel te bekijken:
- hoeveel elektriciteit produceren je zonnepanelen;
- hoeveel stroom gebruikt de warmtepomp gedurende het jaar;
- op welke momenten is er een overschot of tekort;
- hoeveel energie kan de batterij opslaan;
- hoeveel vermogen kan de batterij leveren?
Bekijk ook: Warmtepomp met zonnepanelen.
De rol van een EMS
Een Energy Management System (EMS) kan informatie over zonnepanelen, batterij, warmtepomp en andere apparaten combineren. Als de aangesloten apparatuur compatibel is, kan het systeem de energiestromen slimmer proberen af te stemmen.
Een EMS kan bijvoorbeeld rekening houden met de zonneproductie, het actuele verbruik en de batterijstatus. Bij geschikte systemen kunnen ook energieprijzen worden meegenomen.
De regeling kan vervolgens bepalen wanneer elektriciteit wordt opgeslagen of gebruikt, binnen de technische mogelijkheden en instellingen van de installatie.
Niet ieder EMS kan iedere warmtepomp of thuisbatterij rechtstreeks aansturen. Controleer daarom vooraf welke koppelingen worden ondersteund en welke functies daadwerkelijk beschikbaar zijn.
Lees meer:
Is een dynamisch energiecontract interessant?
Bij een dynamisch energiecontract veranderen de stroomprijzen gedurende de dag. Een geschikte batterijregeling kan rekening houden met die prijsverschillen en elektriciteit opslaan wanneer de prijs relatief laag is.
De opgeslagen stroom kan later worden gebruikt wanneer elektriciteit duurder is of wanneer de warmtepomp energie nodig heeft.
Maar een prijsverschil is niet hetzelfde als nettowinst. Je moet ook rekening houden met:
- energieverlies bij het laden en ontladen;
- slijtage van de batterij;
- eventuele terugleverkosten en contractvoorwaarden;
- belastingen en andere kosten;
- de aanschaf- en installatiekosten van de batterij.
Een slimme regeling kan helpen om deze factoren mee te nemen, maar garandeert geen financieel voordeel.
Lees ook: Warmtepomp met dynamisch energiecontract.
Is een grotere thuisbatterij beter?
Niet automatisch. Een grotere batterij kan meer elektriciteit opslaan, maar is doorgaans ook duurder. Als je onvoldoende overschot hebt of de opgeslagen energie niet regelmatig gebruikt, kan een deel van de capaciteit onbenut blijven.
Bij het bepalen van de benodigde capaciteit zijn onder andere je zonneproductie, het verbruik van de warmtepomp, je overige elektriciteitsverbruik en de gewenste manier van aansturen van belang.
Vergelijk daarom niet alleen de capaciteit, maar ook het laad- en ontlaadvermogen, de efficiëntie, de compatibiliteit, de garantie en de totale installatiekosten.
Lees verder: Thuisbatterij kopen en vergelijken.
Wanneer is een warmtepomp met thuisbatterij interessant?
De combinatie is vooral het onderzoeken waard wanneer je meerdere onderdelen van je energiesysteem op elkaar wilt afstemmen, bijvoorbeeld zonnepanelen, een warmtepomp en een EMS.
De belangrijkste vraag is niet alleen hoeveel elektriciteit je jaarlijks verbruikt, maar ook wanneer je die elektriciteit opwekt, opslaat en nodig hebt.
Bekijk daarom het volledige systeem voordat je investeert. Soms is het slimmer om eerst de bestaande regeling te verbeteren of het eigen verbruik van je zonnepanelen te verhogen.
Bereken wat bij jouw woning past
De financiële en technische meerwaarde van een thuisbatterij bij een warmtepomp verschilt per woning. Je energieverbruik, zonneproductie, contractvoorwaarden, batterijcapaciteit en installatiekosten bepalen samen wat zinvol kan zijn.
Breng eerst je eigen situatie in kaart met de BAMM Energiecheck.
Veelgestelde vragen
Kan een thuisbatterij een warmtepomp volledig van stroom voorzien?
Dat hangt af van de beschikbare energie, het batterijvermogen en het elektriciteitsverbruik van de woning. Een thuisbatterij heeft een begrensde capaciteit en is niet automatisch in staat om de warmtepomp langdurig volledig van stroom te voorzien.
Heb je zonnepanelen nodig voor een thuisbatterij bij een warmtepomp?
Nee. Een batterij kan onder geschikte voorwaarden ook met elektriciteit uit het net worden geladen, bijvoorbeeld bij een dynamisch contract. Zonder zonnepanelen hangt de meerwaarde sterk af van prijsverschillen, verliezen, slijtage en de totale kosten.
Is een EMS noodzakelijk bij een warmtepomp en thuisbatterij?
Nee. Een EMS kan helpen om meerdere apparaten gezamenlijk aan te sturen, maar is niet in iedere installatie noodzakelijk. Controleer eerst welke slimme functies de warmtepomp, batterij en eventuele omvormer zelf al bieden.
Waar moet je op letten bij de combinatie?
Let op de batterijcapaciteit, het laad- en ontlaadvermogen, de compatibiliteit met de warmtepomp, de mogelijkheden voor slimme aansturing en de totale kosten. Beoordeel daarnaast hoeveel zonnestroom je daadwerkelijk kunt opslaan en later gebruiken.